Woordenlijst

Chemische elementen waarvan de kern meer dan 88 protonen bevat. Ze maken deel uit van hoogactief, langlevend radioactief afval.

Het aantal spontane desintegraties van instabiele atomen per seconde. De eenheid van activiteit is becquerel (Bq).

De Commissie voor de Analyse van de Middelen voor de Productie van Elektriciteit en de Reëvaluatie van de Energievectoren. Het doel van de Commissie bestond erin aanbevelingen en voorstellen te formuleren voor de productie van elektriciteit in België in de 21ste eeuw. De Commissie bracht haar rapport uit in oktober 2000.

Eenheid voor de meting van radioactiviteit. 1 Bq komt overeen met de desintegratie van één radionucleïde per seconde. (Bron: NIRAS)

Blootsteling aan straling en aan de gevolgen daarvan.

Belgian Reactor 1, een onderzoeksreactor van het SCK•CEN.

Belgian Reactor 2, een onderzoeksreactor van het SCK•CEN.

Belgian Reactor 3, prototype van een drukwaterreactor.

Een groep van Belgische en internationale experts die aan de hand van wetenschappelijke en economische analyses de Belgische energiepolitiek tot en met 2030 moesten uitwerken. De Commissie leverde haar rapport af in juni 2007.

Geheel van bewerkingen die nodig zijn om kernafval veilig te vervoeren en op te slaan.

Klein draagbaar instrument voor het meten en registreren van de totale persoonlijke geabsorbeerde dosis. (Bron: NIRAS)

European Pressurized Reactor. Een reactor van de derde generatie van AREVA.

De Europese Gemeenschap voor Atoomenergie.

Het Federaal Agentschap voor Nucleaire Controle. Een openbare instantie met als missie de bevolking, de werknemers en het leefmilieu doeltreffend te beschermen tegen de gevaren van ioniserende straling.

Hoeveelheid energie die door straling wordt overgedragen op een stof per massa-eenheid van die stof. De eenheid voor geabsorbeerde dosis is gray (Gy). (Bron: NIRAS)

Een groep van experts die eind 2008 van de Belgische Minister van Energie de opdracht kregen om de ideale energiemix voor België op middellange en lange termijn te onderzoeken. In oktober 2009 ontving de minister het rapport van GEMIX.

1 GW = 1 Gigawatt = 1 000 000 kW
1 GWh = 1 Gigawattuur = 1 000 000 kWh
Zie W / Wh.

of radioactieve periode. De tijdspanne waarin de helft van de atomen in een radioactieve stof op een natuurlijke manier desintegreren. Met andere woorden, de tijd waarin de radioactiviteit van de stof met de helft daalt.

Radioactief afval waarvan iemand bij contact een dosis van meer dan 2 Sievert per uur binnenkrijgt. Dit afval bestaat hoofdzakelijk uit splijtingsproducten van de opwerking van kernbrandstof, de bestraalde kernbrandstof zelf indien deze niet opgewerkt wordt, en eventuele andere overtollige splijtstoffen. (Bron: NIRAS)

Het Internationaal Atoomenergieagentschap, een autonome organisatie van de Verenigde Naties met hoofdkwartier in Wenen (Oostenrijk). Haar missie bestaat erin atoomenergie en de ontwikkeling van het praktische gebruik van atoomenergie voor vredelievende doeleinden te bevorderen.

International Nuclear Event Scale. Een internationale schaal om nucleaire incidenten en ongevallen te meten.

Straling met voldoende energie om ionisatie te veroorzaken in materie. Voorbeelden hiervan zijn röntgenstralen en alfa-, beta- en gammastraling. (Bron: NIRAS)

Atomen van een chemisch element met hetzelfde aantal protonen en elektronen, maar met een verschillend aantal neutronen. Ze hebben dus hetzelfde atoomnummer, maar het massagetal verschilt. Wetenschappers spreken van 'de isotopen van een element'. Zo zijn bijvoorbeeld koolstof-12, koolstof-13 en koolstof-14 isotopen van het element koolstof. Isotopen van een zelfde element hebben dezelfde chemische eigenschappen, maar hun fysische eigenschappen kunnen verschillen. Koolstof-12 en koolstof-13 zijn bijvoorbeeld stabiel, terwijl koolstof-14 radioactief is. (Bron: NIRAS)

Samensmelting van twee lichte kernen, waarbij een hoeveelheid energie vrijkomt.

Splitsing van een kern in twee lichtere kernen waarbij energie vrijkomt.

Een installatie die bronnen gebruikt die ioniserende straling veroorzaken.

Afval waarvan de radioactieve deeltjes een korte halveringstijd hebben (minder dan 30 jaar). Na maximum 300 jaar zal de radioactieve straling van dit afval vergelijkbaar zijn met de natuurlijke radioactieve straling.

Een reactor die door de conversie van vruchtbare materialen meer splijtstoffen produceert dan hij verbruikt.

Radioactief afval waarvan iemand bij contact een dosis van minder dan 5 milliSievert per uur binnenkrijgt. Het gaat bijvoorbeeld om filters, beschermende kledij (overall, handschoenen, ...), papier, biologisch afval, geactiveerd beton, restafval van de behandeling van afvalwater in kerncentrales of ontmantelingsafval, die in aanraking zijn gekomen met radioactieve stoffen. (Bron: NIRAS)

Afval waarvan de radioactieve deeltjes een lange halveringstijd hebben (meer dan 30 jaar). Ze vragen om een conditionering en een opslag van honderden en, voor bepaalde elementen, zelfs duizenden jaren.

Radioactief afval waarvan iemand bij contact een dosis van 5 milliSievert tot 2 Sievert per uur binnenkrijgt. Het merendeel van dit afval wordt geproduceerd tijdens de fabricage en de opwerking van kernbrandstof, en tijdens ontmantelingsactiviteiten. (Bron: NIRAS)

Een element dat de neutronen afremt om een kettingreactie van kernsplijting teweeg te brengen. Gewoon of zwaar water, kokend of onder druk, en grafiet zijn de meest gebruikte moderators in kerncentrales.

Megawatt elektriciteit. Eenheid waarin het vermogen om elektriciteit te produceren wordt gemeten.
1 Mwe = 1000 watt elektriciteit en komt ongeveer overeen met het vermogen van een kernreactor. Zie W / Wh.

Alle stappen die volgen op het stopzetten van een nucleaire installatie, vanaf sluiting van de installatie tot het verwijderen van alle radioactiviteit ter plaatse.

Bewerking van gebruikte brandstoffen om er de splijtbare en vruchtbare materialen uit te halen (uranium en plutonium) voor hergebruik en om de verschillende afvalstoffen te conditioneren onder een vorm die geschikt is voor opslag.

Pressurized Water Reactor of drukwaterreactor. Een type reactor die in meer dan 60 % van de kerncentrales wereldwijd wordt gebruikt.

Elke radioactieve stof.

De radioactieve isotoop van een chemisch element. Kortom, een element met een onstabiele kern die spontaan desintegreert en daarbij ioniserende straling uitzendt. Er zijn ongeveer 2.500 verschillende nucleïden bekend, verdeeld over 112 chemische elementen. Daarvan zijn er meer dan 2.200 radioactief. (Bron: NIRAS)

Natuurlijke afname van de nucleaire activiteit van een radioactieve stof door spontane desintegratie.

of halveringstijd. Tijdspanne waarin de helft van de atomen in een radioactieve stof op een natuurlijke manier desintegreren. Met andere woorden, de tijd waarin de radioactiviteit van de stof met de helft daalt.

Fysisch verschijnsel gekenmerkt door de desintegratie (ook reorganisatie) van onstabiele atoomkernen. Deze desintegratie gaat gepaard met het uitzenden van ioniserende straling. Na één of meerdere desintegraties is de onstabiele kern veranderd in een stabiele, niet-radioactieve kern. (Bron: NIRAS)

Een geneesmiddel dat radio-isotopen bevat en dat gebruikt wordt voor diagnostische en therapeutische doeleinden.

Deel van een nucleaire reactor waarin de kernbrandstof zit en waar de kettingreactie van kernsplijtingen plaatsvindt.

Het feit dat alle belangrijke installaties van een kerncentrale in tweevoud bestaan, om te vermijden dat een panne van één onderdeel de veiligheid van de centrale in het gedrang brengt.

Een stof die energie produceert door kernsplijting in een kernreactor via een gecontroleerde kettingreactie. De energie die ingesloten zit in de kernen komt vrij in de vorm van warmte. Voorbeelden van splijtstoffen zijn uranium-235 en plutonium-239. (Bron: NIRAS)

Het geheel van industriële stappen die een kernbrandstof ondergaat. Dat gaat van het delven van uranium uit natuurlijke uraniummijnen tot de definitieve berging van het kernafval.

Een verzameling van brandstofstaven (metalen buizen vol kernbrandstoftabletten) gebundeld in een structurele eenheid. Afhankelijk van het type kerncentrale kan het hart van de reactor 100 tot 200 brandstofstaven bevatten.

De transformatie van een langlevend radio-element in een kortlevend radio-element. Deze techniek laat toe om de activiteit van radioactief afval te reduceren en ze zo gemakkelijker te beheren.

1 TW = 1 Terawatt = 1 000 GW
1 TWh = 1 Terawattuur = 1 000 GWh
Zie W / Wh.

Techniek om de hoogradioactieve vloeistoffen afkomstig van de opwerking van bestraalde kernbrandstof te verwerken en in te sluiten in een glasmatrix. De vloeistoffen worden bij een temperatuur van circa 1.100°C met glasfrit (b.v. borosilicaatglas) versmolten tot een homogeen glasproduct.

Proces waarbij het gehalte van een chemisch element aan één van zijn isotopen verhoogd wordt.

Kernbrandstof met uranium dat verrijkt werd met één of meer van zijn splijtbare isotopen of waaraan chemisch verschillende splijtbare nucleïden zijn toegevoegd.

Een bron waarvan de structuur of de conditionering bij normaal gebruik elke verspreiding van radioactieve materialen in de directe omgeving voorkomt.

Watt (W) drukt het vermogen van een apparaat uit, terwijl wattuur (Wh) het energieverbruik van een apparaat weergeeft.

1 kilowattuur (kWh) = 1 000 Wh
1 megawattuur (MWh) = 1 000 kWh = 1 000 000 Wh
1 gigawattuur (GWh) = 1 000 MWh = 1 000 000 kWh = 1 000 000 000 Wh

Belgische wet van 2003 die de 7 kernreactoren in het land na 40 jaar dienst wil sluiten tussen 2015 en 2025.